ANİ BEBEK ÖLÜMÜ SENDROMU: BEŞİK ÖLÜMÜ SENDROMU
TANIM:
Ani bebek ölümü sendromu (ABÖS), 1 yaşından küçük bebeklerin bilinmeyennedenlerle aniden ölmelerini tanımlayan bir terimdir. Ani bebek ölümüsendromu (beşik ölümü olarak da bilinir) gelişmiş ülkelerde 1-12 aylıkbebekler arasında en sık görülen ölüm nedenidir.
Birkaç tıbbi araştırmada, bu sendromla ilişkili biyolojik ve çevreselrisk etmenlerinin belirlenmiş olmasına karşın gerçek nedenle ilgilikesin bilgi yoktur. Dünya çapında yapılan birçok çalışmada yüzükoyun(karnının üstüne) yatırılan çocukların yüksek risk altında olduklarıgösterildi. Bebeklerin yatırılma pozisyonu ülkeler arasında farklılıkgösteriyor; ABD'deki bebekler on yıl önce çoğunlukla yüzükoyunyatırılıyordu. Daha sonra bazı ülkelerde olduğu gibi ABD'de deannebabalar sağlıklı bebeklerin sırtüstü yatırılması için teşvikedilmeye başlandı.
JAMA'da yayımlanan üç yeni araştırma, bu konuda hâlâ başka çalışmalaragereksinim olduğunu ortaya koydu. Ulusal Çocuk Sağlığı ve İnsanGelişimi Enstitüsü'nün (National Institute of Child Health and HumanDevelopment: NICHD) bir çalışmasında ABD'de yüzükoyun yatırılanbebeklerin oranının 1992 yılında %70 olduğu, ancak 1996 yılında %24'edüştüğü saptandı. Aynı süre içinde ani bebek ölümü sendromu yaklaşık%38 azaldı. NICHD'nin yürüttüğü ikinci çalışmada, düşük gelir düzeyinesahip, Afrika kökenli Amerikalı annelerin bebeklerini yüzükoyun yatırmaolasılığının daha fazla olduğu belirlendi. Araştırmacılara göre,doğumdan sonra bebeğinin hastanede yüzükoyun yatırıldığını görenannelerin %93'ü evde de aynı pozisyonda yatırıyor.
Massachusetts ve Ohio'daki yaklaşık 8000 annenin yer aldığı başka birçalışmada bebeklerini bir aylıkken yüzükoyun yatıran annelerin oranısadece %18 iken, bebekleri üç aylık olduğunda bu pozisyonda yatırmayabaşlayan annelerin oranının %29'a yükseldiği belirlendi.
Araştırmacılar bu artışın, annelerin ailelerinden, arkadaşlarından,başka çocuklardan ve bebeklerinin davranışlarından etkilenmeleri sonucuortaya çıktığını bildiriyorlar. Araştırmacılar, bebeklerin yüzükoyunyatırılmasını önlemek amacıyla Afrika kökenli Amerikalılar ya daİspanyol kökenliler, düşük gelir düzeyine sahip, 29 yaşından genç, dahaönce çocuk sahibi olmuş ya da 8 haftalıktan küçük bebeği olan, yüksekrisk grubundaki annelere yönelik eğitim programlanna gereksinimolduğunu belirtiyorlar. Ayrıca, hastanelerde de yeni doğan bebeklerinsırtüstü yatırılarak doğru uyku pozisyonunun yerleştirilmesi gerektiğivurgulanıyor.
ANİ BEBEK ÖLÜMÜ SENDROMUNA İLİŞKİN RİSK ETMENLERİ:
Araştırmacılar, ani bebek ölümü sendromunun nedenini bilmemelerine karşın, olasılığı artıran etmenleri tanımladılar:
Yüzükoyun uyuyan bebekler
Sigara dumanına maruz kalan bebekler
Anneleri gebelik döneminde sigara içenler
Anneleri ilk hamileliği sırasında 20 yaşından küçük olanlar
Anneleri doğum öncesi sağlık bakımı için hiç başvurmayanlar ya da geç başvuranlar
Erken doğan ya da düşük doğum ağırlıklı bebekler
Kış aylarında doğanlar
Erkek bebekler
RİSK AZALTMANIN YOLLARI:
Ani bebek ölümü sendromunu önlemenin güvenli bir yolu olmamasına karşın, riski azaltabilecek önlemler şunlardır:
Bebekleri sırtüstü yatırmak
Doğumdan önce iyi bir sağlık bakımı
Sigara içilmeyen bir çevre
Sert bir yatak
Bebeğin altına yastık ya da battaniye gibi yumuşak malzemeler yerleştirmemek
Bebeği çok sıcak ortamda bulundurmamak (giydirerek, örterek ya da aşırı sıcak bir odada yatırarak)
Rutin kontrolleri ve aşıları yaptırmak
Hafif bir hastalıktan sonra bile bebeği birkaç gün yakından gözlemlemek
KAYNAKLAR:
National Institute of Child Health and Human Development "Back toSleep" Campaign 31 Center Drive, Room 2A32 MSC 2425 Bethesda, MD20892-2425 800/SOS-CRIB or
www.nih.gov/nichd/Sudden Infant Death Syndrome Alliance 800/221-SIDS or
www.sidsalliance.orgAmerican Academy of Pediatrics SASE (business sizel to: SIDS Fact SheetAAP P.O. Box 927 Elk Grove Village, IL 60009 National lnstitute ofChild Health and Human Development, SlDS Alliance, American Academy ofPediatrics, AMA's Encyclopedia of Medicine
